تاريخچه هواشناسي كشاورزي در ايران

با توجه به مصوبه هاي سازمان جهاني خواروبار وكشاورزي1در نوزدهمين اجلاس آن در رم  و مصوبات اجلاسيه 1970 سازمان جهاني هواشناسي2، كشور ايران بعنوان يكي از اعضاي سازمان هواشناسي جهاني متعهد شد كه در جهت ايجاد بخش هواشناسي كشاورزي و سازماندهي فعاليت هاي آن اقدام نمايد. پس از ايجاد اين تعهد بين المللي بود كه ايران بر اساس نيازمندي هاي ملي و پيروي از مصوبه ها ودستورالعمل هاي جهاني، در دهه پنجاه يعني سال 1354 به ايجاد واحد هواشناسي كشاورزي در سازمان هواشناسي كشور مبادرت و اقدام به برگزاري دوره هاي آموزشي هواشناسي كشاورزي نمود و بموازات آن تمامي مناطق كشور را بمنظور شناسائي قطب هاي كشاورزي جهت احداث شبكه ايستگاه هاي هواشناسي كشاورزي مورد مطالعه كارشناسي قرار داده و برنامه هاي زمان بندي شده آموزش پرسنل كارشناس و كمك  كارشناس به تعداد نياز 18 ايستگاه هواشناسي كشاورزي و بخش ستادي آن در سازمان، تحت نظر اساتيد خارجي و ايراني (تحت عنوان طرح كوانتا) عملي شد. عليرغم عملي شدن آموزش نيروي انساني واحد هواشناسي كشاورزي، برنامه هاي پيش بيني شده جهت تامين و تجهيز ايستگاه ها و ايجاد مناطق مسكوني به دليل عدم اجراي صحيح برنامه، بموقع انجام نگرفت و طرح مذكور در نيمه راه خود با مشكلات و بن بست هاي  اداري و اجرائي مواجه شد.

در اين هنگام مديريت شبكه كه تنها عهده دار مسئوليت اداره ايستگاه هاي اقليم شناسي و باران سنجي بود، از سازماندهي 18 ايستگاه تحقيقات هواشناسي كشاورزي كه فقط نقشه هاي  ساختماني و نيروهاي آموزش يافته آن را در اختيار داشت باز مانده و از ارائه برنامه اي در سطح مناسب كارشناسي در ايستگاه ها ناتوان شد. با اين وجود به همت كارشناسان هواشناسي كشاورزي، ايستگاه هاي اوليه نظير اكباتان در همدان (1357) صرفاً برحسب علائق كارشناسي وتعهدات فردي ساخته شد و ادوات مورد نياز تهيه و فعاليت هاي تحقيقاتي آغاز شد. بدين ترتيب ايستگاه هاي  تحقيقات هواشناسي كشاورزي  اوليه  تاسيس  شد.

از سال 1362 با ورود رياست جديد سازمان (جناب آقاي عليمحمد نوريان)، نقطه عطفي در حيات اجتماعي واحد هواشناسي كشاورزي ايجاد شد و شرايط نابسامان اين واحد بر اساس ادراك  صحيح  وحمايت اميدوار كننده ايشان از حركت هاي علمي و فني، خون تازه اي را در شريان هاي اين بخش  به جريان انداخت. افرادي از اين بخش براي دوره هاي كوتاه مدت و ميان مدت آموزشي به كشورهاي ديگر اعزام شدند و نمايندگاني از آنها در كنفرانس ها و مجامع بين المللي حضور يافتند وگروه ها وكميته هاي كار بوجود آمد و برنامه فعاليت هاي ايستگاه ها تحت سازمان دهي نسبتاً منظمي از سوي  بخش مركزي هدايت شد و واحد هواشناسي كشاورزي سازمان هويت يافت.

در سال 1370 توافق نامه اي بين وزارت كشاورزي (جهاد كشاورزي فعلي) و سازمان هواشناسي صورت گرفت و در آن مشخص شد كه علاوه بر 18 ايستگاه طرح اوليه كوانتا، 13 ايستگاه هواشناسي كشاورزي ديگر در نقاط مختلف كشور ايجاد شود.

تشكيل كميته هواشناسي كشاورزي سازمان(ارديبهشت 1386)

در گردهمايي كارشناسان هواشناسي كشاورزي كه با حضور رياست محترم سازمان هواشناسي كشور، مشاورين و معاونين محترم ايشان و همچنين مديران كل محترم هواشناسي 15 استان و تعداد 30 نفر از كارشناسان بخش هواشناسي كشاورزي از سراسر كشور كه در روزهاي اول و دوم اسفندماه 1385 در شهرستان بندر انزلي تشكيل شد ضرورت تشكيل يك كميته جهت به عهده گرفتن مسئوليت هماهنگي و بروز رساني كليه بخش هاي هواشناسي كشاورزي از گذشته تا كنون و ارتقاء فعاليت هاي هواشناسي كشاورزي ايران مطرح كه مورد پذيرش كليه شركت كنندگان قرار گرفت، سپس مقرر شد اعضاي كميته در جلساتي با حضور رياست محترم و معاونين محترم سازمان معرفي شوند و موارد مطرح شده توسط اين كميته پيگيري شود.

اهداف اصلي كميته هواشناسي كشاورزي

- بازنگري و بروز رساني فعاليت هاي هواشناسي كشاورزي بر اساس نيازسنجي كاربران(تهيه دستورالعمل هاي پيشنهادي نحوه مطالعات هواشناسي كشاورزي محصولات مختلف)     

- بازيافت اطلاعات هواشناسي کشاورزي و ايجاد بانک جديد در محيط SQL

- نيازسنجي اولويت هاي آموزشي و پژوهشي

- آموزش مستمر كارشناسان هواشناسي كشاورزي براي آشنايي با تازه ترين موضوعات مرتبط

- بررسي مدل هاي رشد آب و هوا- محصول و بررسي امکان پيش بيني مراحل رشد و عملکرد محصول

 

خلاصه عملكرد كميته هواشناسي كشاورزي(ارديبهشت 1386 لغايت اسفند 1387)

- برگزاري پنج جلسه كميته در بندر انزلي ، شهر كرد ، همدان ، تهران و  فارس

- برگزاري دوره هاي آموزشي با همكاري معاونت آموزشي و پژوهشي سازمان (5 دوره)

- بروزرساني فعاليت هاي هواشناسي كشاورزي در سازمان

- برنامه ريزي به منظور طراحي بانك اطلاعات هواشناسي كشاورزي در محيط SQL با همكاري ادارات كل خدمات ماشيني و شبكه

- برنامه ريزي براي شروع طراحي نقشه هاي مربوط به پارامترهاي مختلف هواشناسي به منظور صدورتوصيه هاي هواشناسي كشاورزي و درج آنها در سرويس خدمات هواشناسي كشاورزي جهاني3 به كمك ادارات كل پيش بيني ، خدمات ماشيني و شبكه